ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) คืออะไร? เมื่อไหรต้องจดทะเบียน และต้องทำอะไรบ้าง

ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือที่คนส่วนใหญ่รู้จักในชื่อ ย่อว่า VAT เป็นเรื่องที่เจ้าของ SME หลายรายยังไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้ บทความนี้อธิบายให้ชัดเจนแบบคนไม่ใช่นักภาษีก็เข้าใจได้

VAT คืออะไร?

VAT (ภาษีมูลค่าเพิ่ม) คือภาษีที่เก็บจากการขายสินค้าหรือให้บริการ ในประเทศไทยอยู่ที่อัตรา 7% (ตั้งแต่ปี 2567 เป็นต้นไป) เป็นภาษีแบบ ผู้บริโภคเป็นผู้รับภาระภาษีจริง ส่วนผู้ประกอบการคือตัวกลางเก็บและนำส่งแทนรัฐ

เมื่อไหรต้องจดทะเบียน VAT?

ตามกฎหมายไทย ผู้ประกอบการต้องจดทะเบียนเมื่อรายได้สะสมเกิน 1,800,000 บาทต่อปี (หรือเฉลี่ย 150,000 บาทต่อเดือน) หากรายได้ใกล้ถึงเพดนนี้ควรเริ่มวางแผนล่วงหน้า เพราะหากเกินเพดนแล้วไม่จดทะเบียน มีโทษทางกฎหมาย

ภาษีซื้อ และ ภาษีขาย ต่างกันอย่างไร?

เมื่อจดทะเบียน VAT แล้ว คุณจะเก็บ ภาษีขาย จากลูกค้า (Output Tax) และนำ ภาษีซื้อ ที่จ่ายให้ซัพพลายเมื่อซื้อสินค้า/วัตถุดิบ (Input Tax) มาหักลบกัน เหลือเท่าไรนำส่งรัฐผ่านแบบ ภพ.30 ทุกวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

ขั้นตอนการจดทะเบียน VAT

• ยื่นแบบฟอร์ม ภพ.01 ที่สำนักงานสรรพากรในเขตพื้นที่ประกอบการ (หรือยื่นออนไลน์ผ่าน Revenue Department e-Filing)

• ต้องยื่นภายใน 30 วันนับจากวันที่รายได้เกินเพดน

• การออกใบกำกับภาษี (Tax Invoice) เป็นสิ่งที่ต้องทำทุกครั้งเมื่อขายสินค้าหรือให้บริการ

แล้วการยื่น ภพ.30 คืออะไร?

ภพ.30 คือแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม ที่ต้องยื่นทุกเดือน ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (หรือวันที่ 23 หากยื่นออนไลน์) โดยแสดงรายการภาษีซื้อ ภาษีขาย และยอดชำระที่ต้องนำส่ง ไม่ยื่นหรือยื่นไม่ทันเวลามีโทษอย่างแน่นอน

สรุป

VAT ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวหากเข้าใจเป็นอย่างชัดเจน สิ่งสำคัญคือติดตามรายได้อย่างใกล้ชิด เก็บใบกำกับภาษีทุกใบ และยื่น ภพ.30 ให้ตรงเวลาเสมอ หากไม่แน่ใจให้ปรึกษานักบัญชีหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี